güncellenme zamanı 23.1.2009
Anne olmak dünyanın en güzel duygularından biri olarak tarif edilse de, hamilelikten sonraki dönemde bazen psikolojik sorunlar görülebiliyor.
Erginlik, yeni doğum yapmış her kadının sorunudur. Yeni anne ayları psikolojilerindeki bozulmadan rahatsız olsalar da, çoğunlukla önüne geçmekte zorlanırlar. Doğum yaptıktan sonra nelerin çoğu psikolojik bir çöküntü yaşayabiliyor. Yeditepe Üniversitesi Hastanesi'nden Yrd. Doç. Dr. Berfu Günel Akbaş, bu durumun insanların70'inde görüldüğüne dikkat iyor. Akbaş, "Annelik hüznü doğumun ilk günlerinde ortaya çıkar. Kolay ağlama, uykusuzluk, evhamlar, neşe, öfke gibi belirtileri olur. Annelik hüznü iğimiz durum bir ayı geçerse doğum sonrası depresyon adını alır.Bu daha ciddi bir durumdur, çünkü doğum sonrası depresyonun tedavi edilmemesi intihar riskini yükseltir. Bir de doğum sonrası psikoz dediğimiz durum vardır. Orada da kişinin gerçeklikle ilgisi kopar, kim halüsinasyonlar görür, büyük çoğunluğu hastalıklı olduğunu, ya da peygamberolduğunu düşünebilir" diyor. Doğumdan sonra psikiyatrik bozukluğun tedavisinde sabır çok önemli. Akbaş, bu konuda da şunları söylüyor: "Anne erken dönemde bize geldiyse 'Yaşadıklarınız normal, sabretmeniz lazım. Yeni bir sürece başladınız, vücudunuz birtakım değişikliklere maruz kaldı, biraz bekleyeceğiz' diye rahatlatmaya çalışıyoruz. Ailenin desteği bu noktada çok önemlidir. Kültürel olarak da bizim geleneğimizde olan 'lohusalık' dönemi aslında kadını çok rahatlatan bir süreçtir.
Yani biz kültürel olarak da doğum sonrasında kadınlar için hazırlık yapıyoruz. Çünkü doğum sonrası yalnız kalmak, tecrit edilmek kadını çok olumsuz etkiliyor. Kadın o dönemde bebeğine bakamayacağı, annelik yapamayacağı endişesine kapılıyor. Daha da ileri durumlarda uykusu bozuluyor, yemiyor, içmiyor." Bu belirtiler varsa hemen ilaç tedavisine başladıklarını söyleyen Berfu Günel Akbaş, "Tedavi edilmezse daha kalıcı oluyor ve uzun süreli tedaviye gerek duyulabiliyor. Çünkü anne ile bebek arasında bu ilk bağ kurulamazsa çocuğun ileriki yaşamını olumsuz etkiliyor" diyor. Doğum sonrası depresyonun tedavisi mümkün olan ancak tekrarlama riski olabilen bir rahatsızlık olduğunu belirten Yrd. Doç. Dr. Akbaş, takibin çok önemli olduğunu vurgulayarak tedavi konusunda şunları söylüyor: "Mesela manik depresif hastalıkların birçoğu bu dönemde başlar. Bir bölümünde tekrarlar, bir bölümünde tekrarlamaz, bir bölümünde de kalıcı olur. Anne ilk doğumundan sonra depresyon geçirdiyse ikinci doğumundan sonra da bu risk yüksektir. O yüzden dikkatli olmak gerekir."
SABIRLA BEKLEMEK LAZIM
• Doğum sonrası psikiyatrik bozuklukları tetikleyen nedenler çok da kesin olarak bilinmiyor. Hormonal dengeler etkili olabilir. Ani fizyolojik ve biyolojik değişikliklere beden uyum sağlayamıyor.
• Eğer kişinin daha önceden psikiyatrik bir rahatsızlığı varsa, doğum sonrası dönem çok riskli dönem oluyor.
• Biyolojik yapı, çevresel faktörler, evlilik sorunları, aile sorunları, zor doğum bunların hepsi tetikleyici neden olabiliyor.
