13/10/2008 - Bademcik İltihabı
Bademcik ve geniz eti stratejik olarak dışardan gelen enfeksiyonları yakalamak üzere solunum yolunun girişine yakın yerleşmişlerdir. Boğazın iki yanındaki bademcikler, genizeti ve dil kökü bademcikleri boğaz ve geniz bölgesini sararak mikroplara karşı bir bariyer oluşturur. Bu bir filtre olmaktan çok mikroplarla temas halinde "immunoglobulin" denilen maddeleri salgılayarak mikroplarla mücadeleyi başlatır. Çocuk döneminde bademcik ve geniz etinde en sık görülen problemler iltihaplanmalar ve aşırı büyümedir. Bademciklerin tekrarlayan iltihapları çocukları ciddi anlamda etkilemektedir. İltihabın bademcikten başka bütün boğaza yayılmasına "anjin" denir. Bademciklerde tümör de oluşabilir, ancak nadirdir. İltahapla beraber, bademciklerin çevresinde abseler, kızarıklık ve kötü ağız kokusu oluşur. Şiddetli boğaz ağrısı ile birlikte bademciklerin şişmesi yutma ve yutkunma güçlüğüne sebep olur. Ayrıca, bademciklerdeki aşırı şişme beslenme ve solunum güçlüğüne de neden olabilir. Belirtileri : boğaz ağrısı ateş halsizlik üşüme-titreme nefes almada sıkıntı burun tıkanıklığı geniz akıntısı kusma kırmızı ve şiş boğaz ve bademcik beyaz noktalarla kaplı bademcik tekrarlayan kulak iltihapları ağızdan soluk alıp verme horlama, uyku bozukluğu Teşhis : Doktorlar teşhis koyabilmek için; hastanın kulağı, burnu ve boğazıyla ilgili sorunlar hakkında bilgi alır ve muayene yapar. Sorgulama sonrasında mikrobik kültürler, röntgen filmi ve kan testleri isteyebilir. Muayene ile aynı zamanda boyunda herhangi bir bezenin büyüyüp büyümediği de belirlenir. Çocukta sık tekrarlayan bademcik iltihabı varsa boğaz kültürü mutlaka yapılmalıdır. Mikrobik kültürler, boğazdaki iltihapların teşhisinde önemlidir. Kültürün alınıp alınamayacağı doktor iznine ve boğazın görünümüne bağlıdır. Tedavi: Bademciklerin iltihapları, başlangıçta antibiyotiklerle tedavi edilir. Bademcik ve geniz etinin alınması bazı çocuklar için tavsiye edilebilir. Bademcik ve geniz etinin ameliyatla alınması kararı; Antibiyotik tedavisine rağmen tekrarlayan iltihaplara ve büyüyen geniz eti ve bademciklerden dolayı nefes almadaki zorluğa bağlıdır. Bademciğin alınmasının sahiden gerekip gerekmediğini tayin edebilmek bu aşamada önemlidir. Bademciğin büyük olması iltihap olduğunu ispatlamaz. Bu büyüklük solunumu ve beslenmeyi bozduğu takdirde, ameliyat şarttır. Solunum yolunun tıkanması sonucu, uyku esnasında ani çocuk ölümlerine sebep olduğu da tespit edilmiştir. Ameliyat genel anestezi altında yapılır. Genel anestezi küçük yaş grubu çocuklarda hem hasta hem de cerrah için büyük kolaylık sağlamaktadır. Bademcik ameliyatı çok basit, riski az olan bir ameliyattır ve ameliyat sonrası iyi kontrol edilmelidir. Bu ameliyat 4-5 yaşından önce yapılmamaktadır. Günümüzde bademcikler sadece bazı kriterler göz önüne alınarak ameliyat edilmektedir. Ayrıca, alerjik çocuklarda bademcik ameliyatı tavsiye edilmez. Şunları da bilmek gerekir ki; hava yollarında tıkanıklık, horlama ve huzursuz uyku durumuna yol açar. Ağızdan sürekli soluma, yüzde ve dişlerde çirkin görüntü verecek bozukluklara neden olabilir. Bunun yanında, bademcik ve geniz etinin müzmin iltihabı aynı zamanda komşu yapıları da etkileyebilir. Örneğin östaki tüpü ve burun arkası ile kulağın içi arasındaki bağlantıyı sağlayan yolun ağzı tıkanacağından kulak ağrısı ve işitme kaybı gelişebilir.
|